DẤU ẤN LIÊN VĂN HÓA TRONG DU KÍ VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỈ XX
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài viết vận dụng lý thuyết liên văn hóa để phân tích dấu ấn giao thoa văn hóa trong du kí Việt Nam đầu thế kỉ XX. Trên cơ sở khái quát những vấn đề lí thuyết về du kí và liên văn hóa, nghiên cứu tập trung làm rõ quá trình đối thoại, tiếp nhận và phản tỉnh văn hóa thể hiện trong các tác phẩm tiêu biểu. Du kí thời kì này không chỉ phản ánh nhận thức của người Việt khi tiếp xúc văn hóa phương Tây, mà còn thể hiện sự tự ý thức về bản sắc dân tộc. Ở phương diện nghệ thuật, sự đa dạng về người kể chuyện, điểm nhìn và ngôn ngữ (chữ Hán, quốc ngữ, tiếng Pháp) cho thấy tính hỗn dung, đối thoại và sáng tạo. Qua đó, du kí đầu thế kỉ XX hiện lên như một không gian văn hóa mở, phản ánh tinh thần đối thoại và tiếp biến, đồng thời đặt nền móng cho quá trình hiện đại hóa văn học Việt Nam.
Từ khóa
Liên văn hoá, du kí, đối thoại văn hoá, Việt Nam đầu thế kỉ XX.
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
[2] Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi (2000), Từ điển thuật ngữ văn học, Nxb. Giáo dục, Hà Nội.
[3] Nguyễn Thị Thúy Hằng (2009), Giá trị văn hóa và văn học của du ký (khảo sát qua sách Du ký Việt Nam, Tạp chí Khoa học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, (25), tr.63-71.
[4] Nguyễn Thị Thúy Hằng (2015), Văn du ký nửa đầu thế kỉ XX và quá trình hiện đại hóa văn học, Luận án Tiến sĩ Khoa học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
[5] Nguyễn Thị Kiêm (1934), Thành phố Hà Nội với mấy cảm tưởng đầu, Tạp chí Phụ nữ tân văn (265), tr.13-15.
[6] Nguyễn Hữu Lễ (2015), Vấn đề thể tài du ký Việt Nam nửa đầu thế kỉ XX, Tạp chí Nghiên cứu văn học (5), tr.104-115.
[7] Nguyễn Đôn Phục (1924), Bài kí chơi Cổ Loa, Nam Phong tạp chí, số 87, tr.203-216.
[8] Nguyễn Hữu Sơn (sưu tầm và biên soạn) (2013), Phạm Quỳnh - tuyển tập du ký, Nxb. Tri thức, Hà Nội.
[9] Nguyễn Hữu Sơn (2007) (sưu tầm và giới thiệu), Du ký Việt Nam tập 1, Nxb. Trẻ, Hà Nội.
[10] Nguyễn Hữu Sơn (2007) (sưu tầm và giới thiệu), Du ký Việt Nam tập 3, Nxb. Trẻ, Hà Nội.
[11] Nguyễn Hữu Sơn (2011), Du ký của người Việt Nam viết về các nước và và những đóng góp vào quá trình hiện đại hóa văn xuôi tiếng Việt giai đoạn thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, In trong Văn học cận đại Đông Á từ góc nhìn so sánh (Đoàn Lê Giang chủ biên), Nxb. TP. Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh.
[12] Trần Đình Sử (2012), Lí luận văn học, Nxb. Đại học Sư phạm, Hà Nội.
[13] Trần Nho Thìn (2014), Đối thoại liên văn hóa trong thời đại toàn cầu hóa và vấn đề tiếp nhận lý luận văn học phương Tây ở Việt Nam, Tạp chí Nghiên cứu văn học (10), tr.43-56.
[14] Nguyễn Hữu Tình, Lê Minh Kha (2021), Tích hợp văn hóa - phương pháp tiếp cận tác phẩm văn học sáng tạo, Tạp chí Khoa học Giáo dục và công nghệ, tập 10, số 3.
[15] Nguyễn Bá Trác (1919), Một người An Nam ở đất Pháp, Nam Phong tạp chí, số 26.
[16] Nguyễn Bá Trác (1919), Hạn mạn du ký, Nam Phong tạp chí, số 22.
[17] Nguyễn Tuân (1941), Một chuyến đi, Nxb. Tân dân, Hà Nội.
[18] Aksenova, M. V. (2018), Travelogue: Travelling of the genre and the genre of travelling. Actual Problems of Philology and Pedagogical Linguistics, 3(31), 170-176
[19] André Gide (1893), Journal, NRF - Gallimard, Paris.
[20] Choe Huyndok (2008), Triết học liên văn hóa - khái niệm và lịch sử (Lương Mỹ Vân dịch), Tạp chí Triết học (2), tr.20.
[21] Nikulin N.I. (1986), Sự phản ánh những mối giao tiếp văn hóa với châu Âu trong văn học Việt Nam thế kỉ XVII đến giữa thế kỉ XIX, Tạp chí Văn học (6), tr.83-95.
[22] Pierre Loti (1879), Aziyadé, Calmann-Lévy, Paris.
[23] Plavina, A. A. (2019), Travelogue genre characteristics in the English discourse: Dynamic aspect. Philological Sciences. Questions of Theory and Practice, 12(3), 72-78.
[24] Zalomkina, G. V. (2023), Transformations of the travelogue genre in the essays by A. Ulanov. Semiotic Studies, 3(2), 46-54.