TỪ “KHÓ KHĂN NHẬN THỨC” ĐẾN “BẤT LỰC TẬP NHIỄM” Ở HỌC SINH YẾU KÉM MÔN TOÁN: NHẬN DIỆN CÁC MỨC ĐỘ VÀ ĐỊNH HƯỚNG HỖ TRỢ SƯ PHẠM

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm làm rõ tiến trình chuyển hóa từ khó khăn học tập thành hội chứng bất lực tập nhiễm ở học sinh yếu kém môn Toán cấp Trung học phổ thông, từ đó đề xuất các định hướng hỗ trợ sư phạm. Thông qua phương pháp nghiên cứu định tính trên mẫu chủ đích gồm 52 học sinh tại Thành phố Hồ Chí Minh, kết quả chỉ ra nhóm đối tượng này phân hóa thành 4 mức độ nguy cơ: miễn nhiễm, nguy cơ thấp, nguy cơ trung bình và nguy cơ cao. Dữ liệu cho thấy sự sa sút bắt nguồn từ cơ chế phòng vệ lảng tránh, sau đó chuyển hóa thành “kỳ vọng vô ích” khi học sinh tự quy kết thất bại cho yếu tố “nội tại - cố định”. Tiến trình này bị thúc đẩy bởi sự đan xen giữa tình trạng quá tải nhận thức, thiếu hụt giàn giáo sư phạm và môi trường học tập thiếu an toàn về tâm lí. Nghiên cứu đề xuất ba biện pháp can thiệp: (1) Thiết lập an toàn tâm lí bằng cách bình thường hóa sai lầm; (2) Vận dụng “giàn giáo nhận thức” để tháo gỡ sự quá tải thông tin; và (3) “Huấn luyện quy gán” nhằm khôi phục động lực học tập.