DANH TỪ THÂN TỘC TRONG TIẾNG ĐỊA PHƯƠNG THANH HÓA
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài viết khảo sát và mô tả hệ thống danh từ thân tộc trong tiếng địa phương Thanh Hóa trên các phương diện từ vựng, ngữ nghĩa và đặc điểm sử dụng trong giao tiếp. Trên cơ sở tư liệu thu thập từ đời sống ngôn ngữ địa phương bằng phương pháp điều tra điền dã và đối chiếu với hệ thống danh từ thân tộc trong tiếng Việt phổ thông, bài viết làm rõ số lượng, cấu tạo và các kiểu biểu đạt ngữ nghĩa của lớp từ này trong phương ngữ Thanh Hóa. Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống danh từ thân tộc trong tiếng địa phương Thanh Hóa không chỉ phong phú về mặt từ vựng mà còn có những sắc thái nghĩa và cách sử dụng mang đậm dấu ấn văn hóa vùng miền. Nhiều đơn vị từ ngữ được mở rộng phạm vi sử dụng từ quan hệ huyết thống sang các quan hệ xã hội, góp phần tạo nên đặc trưng trong cách xưng hô và ứng xử giao tiếp của cộng đồng địa phương. Qua đó, bài viết góp phần làm rõ đặc điểm của lớp từ thân tộc trong phương ngữ Thanh Hóa, đồng thời cung cấp thêm cứ liệu cho việc nghiên cứu từ vựng – ngữ dụng học tiếng Việt và văn hóa ngôn ngữ vùng miền.
Từ khóa
Từ khóa: Danh từ thân tộc, phương ngữ Thanh Hóa, từ vựng tiếng Việt, xưng hô, ngữ dụng học, văn hóa ngôn ngữ.
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
[1] Lê Thị Lan Anh (2011), Nghiên cứu tiếng địa phương Thanh Hóa, Đề tài khoa học công nghệ cấp tỉnh, Trường Đại học Hồng Đức.
[2] Đỗ Hữu Châu (2001), Đại cương ngôn ngữ học, tập 2, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
[3] Đỗ Hữu Châu (2003), Cơ sở ngữ dụng học, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
[4] Hoàng Thị Châu (2004), Phương ngữ học tiếng Việt, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
[5] Nguyễn Văn Chiến (1991), Sắc thái địa phương của các danh từ thân tộc trong tiếng Việt, Ngôn ngữ, số 2, tr. 53-57.
[6] Mai Ngọc Chừ, Vũ Đức Nghiệu, Hoàng Trọng Phiến (1991), Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt, Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội.
[7] Trương Thị Diễm (2002), Từ xưng hô có nguồn gốc thân tộc trong tiếng Việt, Luận án Tiến sĩ Ngữ văn, Trường Đại học Vinh.
[8] Hoàng Phê (Chủ biên) (2000), Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng.