DIỆN MẠO VĂN HỌC CÔNG GIÁO VIỆT NAM NỬA ĐẦU THẾ KỶ XX (1900-1945)

Tóm tắt

Đầu thế kỷ XX ghi nhận sự khởi sắc của văn học Công giáo với đội ngũ sáng tác đa dạng và hệ tác phẩm giàu sắc thái. Bài viết phác thảo diện mạo văn học giai đoạn 1900–1945 trên cơ sở tiếp cận lịch sử – văn hóa với thống kê – phân loại. Tư liệu khảo sát cho phép nhận diện hai lực lượng sáng tác chủ đạo là giáo sĩ và giáo dân. Các thể loại: thơ, truyện, tuồng và du ký mở ra một phổ đề tài tương đối rộng, từ cảm hứng giáo huấn đến những suy tư hiện sinh và khát vọng siêu việt. Ở phương diện lưu hành, sự đan xen giữa báo chí, ấn phẩm in và hình thức truyền khẩu góp phần mở rộng biên độ tiếp nhận. Từ những bình diện ấy, văn học Công giáo hiện lên vừa phản ánh kinh nghiệm đức tin, vừa dự phần vào tiến trình hiện đại hóa văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX.