GÓC NHÌN VĂN HÓA – PHONG TỤC TRONG HƯƠNG RỪNG CÀ MAU CỦA SƠN NAM
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài viết nghiên cứu sâu các khía cạnh văn hóa đặc trưng của vùng đất Nam Bộ thể hiện qua tập truyện Hương rừng Cà Mau của nhà văn Sơn Nam. Nội dung tập trung vào việc khám phá, phục dựng các phong tục, tập quán độc đáo, làm rõ văn hóa ứng xử, triết lý sống cùng những phẩm chất tốt đẹp của con người nơi đây, đồng thời lý giải mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa cư dân với hệ sinh thái rừng U Minh. Trên cơ sở vận dụng phương pháp nghiên cứu liên ngành giữa phân tích văn học và văn hóa học, lịch sử học, xã hội học, tác giả đã khắc họa bức tranh chân thực về con người và vùng đất phương Nam trong thời kỳ khai hoang mở cõi. Từ đó, nghiên cứu khẳng định và ghi nhận sự đóng góp to lớn, lâu dài, bền vững của Sơn Nam trong việc lưu giữ, phát huy bản sắc văn hóa Nam Bộ.
Từ khóa
Góc nhìn văn hóa, phong tục, Hương rừng Cà Mau, Sơn Nam
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
Huỳnh Công Tín. (2006). Cảm nhận bản sắc Nam Bộ. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin.
Huỳnh Lứa (Chủ biên). (1987). Lịch sử khai phá vùng đất Nam Bộ. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh.
Huỳnh Ngọc Trảng, & Trần Hữu Thịnh. (2023). Đình Nam Bộ. Nhà xuất bản Trẻ.
Nguyễn Bá Long, & Phạm Phi Na. (2024). Văn hóa sông nước Tây Nam Bộ trong sáng tác Nguyễn Ngọc Tư. Tạp chí Khoa học Đại học Cửu Long, 36, 3–9. https://tapchikhdhcl.edu.vn/magazine/article/view/135
Nguyễn Ngọc Phú. (2025a). Bản sắc văn hóa và tính cách người phương Nam qua văn học Nam Bộ 1954–1975. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Thái Nguyên, 230(16), 115–122. https://doi.org/10.34238/tnu-jst.13776
Nguyễn Ngọc Phú. (2025b). Văn hóa vật chất Nam Bộ từ không gian sông nước đến ẩm thực, nhà ở, trang phục qua trường hợp Hồ Biểu Chánh và Nguyễn Ngọc Tư. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Thái Nguyên, 230(16), 269–277. https://doi.org/10.34238/tnu-jst.13900
Phạm Văn Sỹ. (1975). Văn học giải phóng miền Nam 1954–1970. Nhà xuất bản Đại học và Trung học Chuyên nghiệp.
Sơn Nam. (2023). Hương rừng Cà Mau (Tái bản). Nhà xuất bản Trẻ.
Trần Duy Khương. (2021). Kiểu tính cách văn hóa Tây Nam Bộ qua “Hương rừng Cà Mau” của Sơn Nam. Tạp chí Khoa học Đại học Thủ Dầu Một, 1(50), 107–118. https://doi.org/10.37550/tdmu.VJS/2021.01.165
Trần Hữu Tá. (2000). Nhìn lại một chặng đường văn học. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh.
Trần Minh Hậu. (2026). Dấu ấn văn hóa Nam Bộ trong văn xuôi Bình Nguyên Lộc [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Văn Hiến]. https://vhu.edu.vn/Resources/Docs/SubDomain/vsdh/Luan%20An/NCS%20Tran%20Minh%20Hau/TOAN%20VAN%20LUAN%20AN%20-%20TRAN%20MINH%20HAU(Final).pdf
Trần Ngọc Ánh. (2023). Nét văn hóa Nam Bộ trong “Bửu Sơn Kỳ Hương” của Lý Lan. Tạp chí Khoa học Đại học Văn Hiến, 9(2), 12–24. https://jsvhu.vn/index.php/vhujsvn/article/view/670
Trần Xuân Ngọc Lan. (1995). Phương ngữ Nam Bộ. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
Võ Văn Thành. (2013). Văn hóa Nam Bộ qua cái nhìn của Sơn Nam. Nhà xuất bản Trẻ.
Vũ Tiến Quỳnh (Biên soạn). (1994). Anh Đức, Nguyễn Quang Sáng, Sơn Nam. Nhà xuất bản Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh.
Vũ Tiến Quỳnh (Biên soạn). (1998). Phê bình, bình luận văn học: Anh Đức, Nguyễn Quang Sáng, Sơn Nam (Tái bản có bổ sung). Nhà xuất bản Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh.